Η πολυτέλεια του να μην κανείς τίποτα.
«il dolce for niente», «όλα είναι boring» ή απλώς βαριέμαι.
Για τους ενήλικες η πολυτέλεια του να μην κανείς τίποτα είναι το απολυτό ζητούμενο των διακοπών, για τους εφήβους και τα παιδιά όμως αποτελεί συχνά μια ανυπόφορη κατάσταση. Η καλοκαιρινή απραξία γρήγορα συγκρούεται με την ανάγκη τους για διαρκή ερεθίσματα και κίνηση και κάπου εκεί έρχεται η γνωστή λέξη βαριέμαι.
Η πιο συνηθισμένη αντίδραση των γονιών είναι να κάνουν τα πάντα με σκοπό να αλλάξει αυτή η κατάσταση, αντιμετωπίζοντας την πλήξη ως μια δική τους αποτυχία. Πρόκειται για μια σύγχρονη παρανόηση καθώς η πιο παρεξηγημένη λέξη του καλοκαιριού είναι στην πραγματικότητα το καλύτερο δώρο για τα παιδιά μας.
Η επιστήμη ωστόσο αποφορτίζει το γονεικό άγχος αποδεικνύοντας ότι η πλήξη αποτελεί σύμμαχο της παιδικής ανάπτυξης. Έρευνες του πανεπιστημίου Central Lancashire (2014) επιβεβαιώνουν ότι η πλήξη δρα ως καταλύτης για τη φαντασία. Έτσι η απουσία έτοιμων λύσεων αναγκάζει το παιδί να επιστρατεύσει την εφευρετικότητα του. Η διαδικασία αυτή είναι καθοριστική διότι καλλιεργούνται οι ανώτερες γνωστικές και εκτελεστικές λειτουργίες όπως η ανάληψη πρωτοβουλιών, η αυτορρύθμιση και η αυτόματη δράση.
Παράλληλα ερευνητικά δεδομένα από το πανεπιστήμιο Limerick καταδεικνύουν ότι η πλήξη αποτελεί έναυσμα για την αναζήτηση νοήματος. Στην προσπάθεια του να ξεφύγει από την αδράνεια ενεργεί με τρόπους που θα το κάνουν να νιώθει χρήσιμο, η διεργασία αυτή στρέφει τα παιδιά προς την ενσυναίσθηση, τη διάθεση για προσφορά στο σπίτι και τη βαθύτερη σύνδεση με μελή της οικογένειας.
Το εύρημα αυτό αποκτά μεγαλύτερη αξία σήμερα σε μια εποχή που κυριαρχούν τα ψηφιακά ερεθίσματα που πυροδοτούν μια συνεχή έκκριση ντοπαμίνης, εθίζοντας το νευρικό σύστημα στην εύκολη και άμεση επιβράβευση.
Έτσι η πλήξη επιτρέπει στα παιδιά να αποφορτιστούν και να ανακτήσουν σταδιακά την ικανότητα να εστιάζει σε ένα παιχνίδι, σε ένα βιβλίο η στην παρούσα στιγμή.
Συμπερασματικά η διαχείριση της καλοκαιρινής πλήξης απαιτεί μια συνειδητή αλλαγή προσέγγισης από την πλευρά των γονιών και αυτό είναι η απενοχοποίηση του ελεύθερου χρόνου. Η σύγχρονη τάση να προσπαθούμε να γεμίσουμε κάθε στιγμή της ημέρας τους, άθελα μας τους στερεί μια βαθιά βιολογική ανάγκη, την παύση που τα βοηθαει να ηρεμήσουν και να ξεκουραστούν.
Την επόμενη φορά που θα ακούσουμε το γνώριμο παράπονο «βαριέμαι» ας μην το αντιμετωπίσουμε ως πρόβλημα αλλά ως ένα σπουδαίο μάθημα αυτονομίας και ως μια συνθήκη που θα βοηθήσει το παιδί να ανακαλύψει τη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη και την ψυχική ανθεκτικότητα
