Από την τάξη στην παραλία:
Η εκπαίδευση του λόγου έξω από τους τέσσερις τοίχους.
Με το τέλος της σχολικής χρονιάς και την έναρξη του καλοκαιριού, πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν η ανάπτυξη και η ενίσχυση των δεξιοτήτων λόγου και επικοινωνίας «παγώνουν» μαζί με το πρόγραμμα της καθημερινότητας.
Η απάντηση είναι όχι. Αντίθετα, το καλοκαίρι μπορεί να αποτελέσει μία από τις πιο γόνιμες περιόδους για την εξέλιξη του λόγου, ακριβώς επειδή το παιδί βγαίνει έξω από το οργανωμένο πλαίσιο της τάξης ή του θεραπευτικού χώρου και έρχεται πιο κοντά στη φυσική επικοινωνία.
Ως λογοθεραπεύτρια, συχνά υπενθυμίζω στους γονείς ότι ο λόγος δεν αναπτύσσεται μόνο μέσα από στοχευμένες δραστηριότητες και οργανωμένες ασκήσεις. Αναπτύσσεται μέσα από εμπειρίες.
Μέσα από:
- το παιχνίδι
- τη συζήτηση
- την παρατήρηση
- τη συνεργασία και
- την καθημερινή αλληλεπίδραση.
Και λίγα περιβάλλοντα προσφέρουν τόσο πλούσια ερεθίσματα όσο μια καλοκαιρινή έξοδος στη θάλασσα.
Η παραλία είναι ένα μικρό φυσικό εργαστήριο επικοινωνίας. Εκεί το παιδί:
- παρατηρεί
- ανακαλύπτει
- περιγράφει
- ζητά
- διαπραγματεύεται
- εκφράζεται αυθόρμητα.
Το λεξιλόγιο εμπλουτίζεται χωρίς να μοιάζει με μάθημα: άμμος, κύμα, βαθύ, ρηχό, κοχύλι, βρεγμένος, γεμίζω, αδειάζω, χτίζω, βουτάω. Οι έννοιες αποκτούν πραγματικό νόημα όταν συνοδεύονται από εμπειρία.
Ένα απλό παιχνίδι με κουβαδάκια μπορεί να γίνει ευκαιρία για 1.κατανόηση οδηγιών («βάλε πρώτα νερό και μετά άμμο»), για 2.ανάπτυξη αφηγηματικού λόγου («πες μου τι φτιάξαμε») ή για 3.εξάσκηση κοινωνικών δεξιοτήτων («ζήτησε από το άλλο παιδί το φτυαράκι»).
Χωρίς πίεση και χωρίς να αισθάνεται ότι αξιολογείται, το παιδί χρησιμοποιεί τον λόγο με τον πιο ουσιαστικό τρόπο, για να επικοινωνήσει.
Το πιο σημαντικό όμως είναι να θυμόμαστε ότι στην καθημερινότητα ο στόχος δεν είναι η «σωστή απάντηση», αλλά η επικοινωνία.
Συχνά οι γονείς αισθάνονται ότι πρέπει να συνεχίσουν ασκήσεις ή να διορθώνουν συνεχώς το παιδί ώστε να μη χαθεί η πρόοδος. Ωστόσο, η υπερβολική διόρθωση μπορεί να περιορίσει τη χαρά της αλληλεπίδρασης.
Αντί γι’ αυτό, αξίζει να δίνουμε χώρο στη συζήτηση, να ακολουθούμε το ενδιαφέρον του παιδιού και να ενθαρρύνουμε κάθε προσπάθεια έκφρασης.
Φυσικά, η καθημερινή αλληλεπίδραση δεν αντικαθιστά τη λογοθεραπεία ούτε χρειάζεται η παύση της το καλοκαίρι, λειτουργεί συμπληρωματικά, βοηθώντας το παιδί να εφαρμόσει τις δεξιότητές του στην πράξη.
Γιατί η εκπαίδευση του λόγου δεν περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους, αλλά συνεχίζεται εκεί όπου υπάρχει εμπειρία, σύνδεση και πραγματική επικοινωνία.
